Arkoudas’s Weblog

<img
Στα τέλη τού περασµένου Αυγούστου, καθώς η Ελλάδα καιγόταν απ’ άκρη σ’ άκρη, πέρασε τελείως απαρατήρητη µια είδηση που απασχόλησε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό Τύπο: η ριζοσπαστική φιλοζωική οργάνωση Animal Rights Militia ανακοίνωσε ότι τα µέλη της µόλυναν µε περοξείδιο του υδρογόνου (οξυζενέ) 85 φιάλες διαλύµατος φακών επαφής Solo Care Aqua σε συγκεκριµένα καταστήµατα αλυσίδων οπτικών ειδών. Καθώς αυτή η ουσία µπορεί να προκαλέσει σοβαρό ερεθισµό των µατιών, η ARM δήλωσε ότι στόχος της είναι «να νιώσουν τα ανθρώπινα όντα την οδύνη που υφίστανται τα ζώα όταν διεξάγονται πάνω τους πειράµατα» (1).

Πράγµατι, η Novartis, η ελβετική εταιρεία που παράγει αυτό το σκεύασµα, εκτός από κολοσσός στον τοµέα των γενετικά τροποποιηµένων οργανισµών, είναι και σηµαντικός πελάτης τού βρετανικού Huntingdon Life Sciences (HLS), του «µαύρου προβάτου» των ζωοφιλικών οργανώσεων: πρόκειται για το µεγαλύτερο εργαστήριο πειραµάτων πάνω σε ζώα στην Ευρώπη, στο οποίο κάθε χρόνο βρίσκουν τον θάνατο 180.000 πειραµατόζωα (σκύλοι, γάτες, πίθηκοι, κουνέλια, αρουραίοι, πουλιά, πρόβατα…). Τα πειράµατα αφορούν τη χορήγηση, στα ζώα, χηµικών ουσιών κάθε είδους (φυτοφάρµακα, συντηρητικά, χρωστικές ουσίες, απορρυπαντικά… -στη συνέχεια τα ζώα θανατώνονται για να εξεταστούν οι επιπτώσεις στα όργανά τους), αλλά και φρικιαστικές ζωοτοµίες για καθαρά ερευνητικούς λόγους (σε ένα πείραµα για τη µελέτη τής λειτουργίας των νευρώνων τού εγκεφάλου, κόβεται –χωρίς αναισθησία– ένα τµήµα τού κρανίου των πιθήκων και εµφυτεύονται ηλεκτρόδια στον εγκέφαλό τους) (2). Επιπλέον, πολύ συχνά, τα πειραµατόζωα πέφτουν θύµατα αναίτιας κακοµεταχείρισης από το προσωπικό, όπως αποδείχθηκε το 1997 από το ντοκιµαντέρ σοκ τού Channel Four.

Χτύπηµα στη µετοχή

Παράλληλα, τα µέλη τής ARM ανακοίνωσαν ότι µόλυναν στην Αγγλία 250 φιάλες τού αντισηπτικού Savlon τής Novartis, η οποία υποχρεώθηκε να αποσύρει από την κυκλοφορία δεκάδες χιλιάδες φιάλες, έστω κι αν τελικά από τις έρευνες δεν βρέθηκε κανένα µολυσµένο δείγµα. Πιθανότατα να επρόκειτο για µπλόφα, όπως άλλωστε και η παλαιότερη ανακοίνωση της ΑRΜ, το 1984, για δηλητηρίαση σοκολατών µάρκας MARS, επειδή η εταιρεία που τις παράγει πραγµατοποιούσε πειράµατα πάνω σε πιθήκους. Και στις δύο περιπτώσεις, αυτό δεν εµπόδισε και τις δύο εταιρείες να υποστούν σηµαντική οικονοµική ζηµία από την απόσυρση, αλλά και από το σηµαντικό πλήγµα που δέχθηκε η εικόνα τους.

Οι φρικαλεότητες που διαπράττονται στο HLS συνέβαλαν στη δηµιουργία τής οργάνωσης Shac (Σταµατήστε τις φρικαλεότητες του Huntingdon απέναντι στα ζώα) και στη ριζοσπαστικοποίηση πολλών ζωοφιλικών οργανώσεων στην Αγγλία, οι οποίες έθεσαν ως στόχο τους το κλείσιµο του HLS και των εκτροφείων ζώων που το προµηθεύουν µε πειραµατόζωα. Αρχικά, χρησιµοποίησαν τις κλασικές µεθόδους ακτιβισµού: διαδηλώσεις, αποκλεισµό των εγκαταστάσεων του HLS, γκράφιτι, µπλοκάρισµα του τηλεφωνικού κέντρου και των φαξ από πλήθος αγανακτισµένους φιλόζωους, επιθέσεις χάκερ, ρίψη καπνογόνων βοµβών που ανάγκαζαν το προσωπικό να εγκαταλείψει τον χώρο εργασίας, σαµποτάζ και απελευθερώσεις ζώων.
Πολύ σύντοµα, η εταιρεία µετατράπηκε σε απόρθητο φρούριο µε πανύψηλους τοίχους, συρµατοπλέγµατα, κάµερες, λυκόσκυλα και περιπολίες ιδιωτικής αστυνοµίας. Τότε, οι ακτιβιστές αναγκάστηκαν να επεκτείνουν την εκστρατεία τους προς τους µετόχους τού HLS (τράπεζες και θεσµικούς επενδυτές): ακτιβιστές, µεταµφιεσµένοι σε ζώα, αλυσοδένονταν στα κεντρικά γραφεία τους ή στις κατοικίες των ανώτατων διευθυντικών στελεχών τους και καλούσαν τους πελάτες τους σε µποϋκοτάζ.
Έτσι, µπροστά στον κίνδυνο της τεράστιας δυσφήµισης, αναγκάστηκαν να απεµπλακούν πάση θυσία από αυτή την προβληµατική επένδυση και η µετοχή τού HLS σηµείωσε πτώση κατά 9.000% (3)! Η εταιρεία γλίτωσε την οικονοµική κατάρρευση µε τη µετεγγραφή της στο Χρηµατιστήριο της Νέας Υόρκης (Nasdaq), όπου οι µέτοχοι έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν την ανωνυµία τους. Αντίθετα, πολλά από τα εκτροφεία ζώων που την προµήθευαν µε πειραµατόζωα δεν κατόρθωσαν να αποφύγουν τη χρεωκοπία. Επιπλέον, το 1997 απαγορεύτηκε στην Αγγλία η διεξαγωγή πειραµάτων πάνω σε ζώα για την παραγωγή καλλυντικών (αντίθετα, στη Γαλλία, όπου το λόµπι των καλλυντικών είναι πανίσχυρο, δεν έχει κατορθωθεί να επιβληθεί παρόµοια απαγόρευση) και επεκτάθηκε η χρήση καλλιεργειών κυττάρων και µοντέλων εξοµοίωσης σε υπολογιστή.

Βίαιες µορφές δράσης

Όµως, πέρα από αυτές τις ενέργειες, τις οποίες κανένα άτοµο µε περιβαλλοντικές ευαισθησίες δεν θα δίσταζε να προσυπογράψει, έστω κι αν παραβιάζουν το γράµµα τού νόµου, οι ακτιβιστές προχώρησαν και σε ξυλοδαρµούς στελεχών και εργαζοµένων, τόσο του HLS όσο και επιχειρήσεων που συνεργάζονται µαζί του ως πελάτες ή ως προµηθευτές, σε εµπρησµούς των αυτοκινήτων τους και των κατοικιών τους, ακόµα και σε επιστολή παγιδευµένων βοµβών, µια από τις οποίες µάλιστα προκάλεσε τον σοβαρό τραυµατισµό τής εξάχρονης κόρης ενός από τους στόχους.
Ταυτόχρονα, δηµοσίευαν τα πλήρη στοιχεία κάθε εργαζοµένου στις παραπάνω εταιρείες, µε τον χαρακτηρισµό «αιµοδιψής», «διεστραµµένος» και «εν δυνάµει µανιακός δολοφόνος», στοχοποιώντας τους στις επιθέσεις µεµονωµένων φανατικών φιλόζωων. Μάλιστα, όταν τα µέλη τής Shac και του ALF εντόπισαν έναν δηµοσιογράφο τού Channel Four που είχε εισχωρήσει στις τάξεις τους, τον απήγαγαν και τον ελευθέρωσαν «σηµαδεµένο» µε πυρωµένο σίδερο µε τα αρχικά τής οργάνωσης.

Την ευθύνη γι’ αυτές τις εξαιρετικά αµφιλεγόµενες ενέργειες ανέλαβαν το Justice De-partment και το Μέτωπο για την Απελευθέρωση των Ζώων (ALF), βρετανικές ριζοσπαστικές φιλοζωικές οργανώσεις για τις οποίες η Βρετανική Αντιτροµοκρατική Υπηρεσία πιστεύει ότι αποτελούν «συγκοινωνούντα δοχεία» µε την Shac.
Τα µέλη τού ALF ξεκίνησαν τη δεκαετία τού 1960 µε καµπάνιες παρεµπόδισης του κυνηγιού αλεπούς –αυτού του παραδοσιακού θεσµού τής βρετανικής αριστοκρατίας– µε παρεµβολή των ακτιβιστών ανάµεσα στους κυνηγούς και στα θηράµατα και µε ψέκασµα των κυνηγότοπων µε ουσίες που θολώνουν την όσφρηση των κυνηγόσκυλων. Το 1976 ίδρυσαν το ALF (4), το οποίο εξαπλώθηκε σηµαντικά στις Ηνωµένες Πολιτείες, και πέρασαν σε πιο βίαιες µορφές δράσης µε απελευθερώσεις ζώων από ζωολογικούς κήπους, εκτροφεία και εργαστήρια πειραµάτων. Στη συνέχεια, προχώρησαν στην καταστροφή µε βόµβες και εµπρησµούς των παραπάνω επιχειρήσεων, όπως και καταστηµάτων γουναρικών, κρεοπωλείων, σφαγείων… Το ALF είναι µια εξαιρετικά χαλαρή και αποκεντρωµένη δοµή, η οποία προσφέρει σε κάθε οµάδα ή µεµονωµένο άτοµο που συµφωνεί µε τις ιδέες του τη δυνατότητα να χρησιµοποιεί την επωνυµία του.
Σε αντάλλαγµα, το ALF αναλαµβάνει την ευθύνη και παρέχει την υποστήριξή του στον δράστη εάν αυτός συλληφθεί. Και, καθώς το ALF έχει πραγµατοποιήσει εκατοντάδες επιθέσεις (στις ΗΠΑ µονάχα, µεταξύ 1996 και 2002 το FBI έχει καταγράψει 600 επιθέσεις), από τις βρετανικές µονάχα φυλακές έχουν περάσει περισσότερα από 200 άτοµα, τα οποία αποτελούσαν τη δεύτερη πολυπληθέστερη οµάδα πολιτικών κρατουµένων µετά τον IRA. Μάλιστα, η οργάνωση απέκτησε και τον ήρωά της, τον Μπάρι Χορν, ο οποίος πέθανε το 2001 από τις συνέπειες µιας απεργίας πείνας.

Και βοµβιστικές επιθέσεις

Την ίδια κατεύθυνση ακολούθησαν και οι ιδρυτές τού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Γης (ELF), οι οποίοι εγκατέλειψαν την Earth First επειδή έβρισκαν εξαιρετικά ήπιες τις µη βίαιες µεθόδους της (µεταξύ άλλων αλυσοδέσιµο στα δέντρα και οικοσαµποτάζ –monkeywrenching–, ιδίως spiking: κάρφωµα µεγάλου αριθµού γιγάντιων καρφιών στα δέντρα για να σπάνε τα αλυσοπρίονα των υλοτόµων και οι πριονοκορδέλες των εργοστασίων). Έτσι, –συχνά σε συνεργασία µε το ALF– το ELF προχώρησε στις Ηνωµένες Πολιτείες και σε εµπρησµούς και βοµβιστικές επιθέσεις εναντίον συγκροτηµάτων κατοικιών υπό ανέγερση, εµπορικών κέντρων, χιονοδροµικών κέντρων, εστιατορίων φαστ φουντ, κρατικών υπηρεσιών και αντιπροσωπειών αυτοκινήτων (κυρίως τζιπ και µάλιστα Χάµερ). Μάλιστα, στα τέλη Μαρτίου του 2003, ξεπέρασαν για πρώτη φορά τον καθαρά «ζωοκεντρικό» χαρακτήρα τους και χτύπησαν οχήµατα της στρατολογικής υπηρεσίας τού αµερικανικού πολεµικού ναυτικού για να διαµαρτυρηθούν για την εισβολή στο Ιράκ.

Αυτές οι πρακτικές έχουν βρει µιµητές σε πολλές χώρες τού κόσµου, καθώς δηµιουργούνται παρακλάδια τους ή µικρότερες οργανώσεις που τις µιµούνται. Μάλιστα, ακόµα και η δολοφονία τού ανερχόµενου Ολλανδού ακροδεξιού πολιτικού Πιµ Φόρτουιν, το 2002, έγινε από έναν φανατικό οπαδό τής «βαθιάς οικολογίας», ο οποίος ήθελε να διαµαρτυρηθεί για τις εξαγγελίες του για κατάργηση της εκτροφής γουνοφόρων ζώων για παραγωγή γουναρικών!
Βέβαια, πέρα από τις οικονοµικές ζηµίες που προκαλούν αυτές οι ενέργειες (υπολογίστηκαν σε πολλές δεκάδες εκατοµµυρίων δολαρίων για τις ΗΠΑ), συνέβαλαν και στη δηµιουργία ενός ολόκληρου κλάδου εξαιρετικά καλοπληρωµένων ειδικών, εµπειρογνωµόνων, συµβούλων και νοµικών σε ζητήµατα οικοτροµοκρατίας. Κι αν δεν είχε µεσολαβήσει το τροµοκρατικό χτύπηµα της 11ης Σεπτεµβρίου του 2001 που προσέφερε στους νεοσυντηρητικούς τής Ουάσιγκτον το σκιάχτρο τού «ισλαµοφασισµού», ενδέχεται να είχαν καταφύγει στο πρόσχηµα της οικοτροµοκρατίας και της «οικοτροµοκρατίας».
Γιατί, µε νόµους όπως οι αµερικανικοί «Ecoterrorism Prevention Act» και «Animal and Ecological Terrorism Act», κάθε Κόµµα Πρασίνων και κάθε οικολόγος –ακόµα και απλός φυσιολάτρης– µπορεί να χαρακτηριστεί «οικοτροµοκράτης». Μάλιστα, στο προσχέδιο του δεύτερου νόµου, ως οικοτροµοκρατική οργάνωση θεωρούνται «δύο ή περισσότερα άτοµα που οργανώνονται για να υποστηρίξουν οποιαδήποτε πολιτική δραστηριότητα αποσκοπεί στην παρεµπόδιση ή αποτροπή ενός ατόµου από τη συµµετοχή σε δραστηριότητα που σχετίζεται µε ζώα ή µε την εκµετάλλευση φυσικών πόρων»!

Εκτός από όλα τα παραπάνω, όλες αυτές οι οργανώσεις έχουν δεχτεί σηµαντική κριτική και για τον προσανατολισµό πολλών από τα µέλη τους στη «βαθιά οικολογία», τη σχεδόν µυστικιστική πίστη σε µια Φύση που ανάγεται σχεδόν σε θεότητα και στην πίστη πως όλα τα είδη στην φύση –για παράδειγµα, ο άνθρωπος και ένα µικρόβιο!– έχουν απολύτως τα ίδια δικαιώµατα. Μάλιστα, όλα αυτά, σε συνδυασµό µε τη λειτουργία τους ως κλειστή σέκτα και την οργάνωσή τους µε συνωµοτικό τρόπο, οδήγησαν πολλούς να µιλήσουν για «Οικοφασισµό» (5).
Πόσω µάλλον που αυτή η αγγλοσαξωνικής προέλευσης ιδεολογική τάση τής οικολογίας προέρχεται από µια χώρα όπου ο «φιλοζωισµός» συχνά υπερισχύει της πλέον στοιχειώδους κοινωνικής αλληλεγγύης και της καταπολέµησης των κοινωνικών ανισοτήτων. Πράγµατι, η Βασιλική Εταιρεία για την Προστασία των Ζώων από την Βαρβαρότητα ιδρύθηκε το 1824, πολύ πριν εκδηλωθεί ανάλογη ευαισθησία για τους προλετάριους, οι οποίοι ζούσαν σε µάλλον χειρότερες συνθήκες!
Ακόµα και σήµερα, σε αυτή τη χώρα όπου οι κοινωνικές ανισότητες αυξάνονται ραγδαία, πολλοί άτεκνοι κρηροδοτούν εκατοµµύρια σε συλλόγους προστασίας σκύλων, ενώ πολύ συχνά ο τηλεµαραθώνιος ενός «γηροκοµείου αλόγων» συγκεντρώνει πολύ περισσότερα χρήµατα από εκείνον τής UNICEF. Μάλιστα, ένα από τα σηµαντικότερα πρωτοσέλιδα που αφιέρωσε η λαϊκή ταµπλόιντ Daily Telegraph στη φρίκη τού Αφγανιστάν αφορούσε… έναν αδέσποτο σκύλο τής Καµπούλ, τον οποίο οι γενναίοι στρατιώτες τής Αυτού Μεγαλειότητας περιµάζεψαν, σώζοντάς τον από την αθλιότητα!

Οι Ποιµένες τής Θάλασσας

Φυσικά, –όσο κι αν προσπαθούν οι κατασταλτικοί µηχανισµοί και τα λόµπι να δηµιουργήσουν ένα αµάλγαµα– καµία σχέση µε τα παραπάνω δεν έχουν οι µορφές κοινωνικής ανυπακοής των κλασικών ακτιβιστών για την προστασία των ζώων και του περιβάλλοντος, ακόµα κι αν φτάνουν σε πιο ακραίες µορφές.
Μια από τις χαρακτηριστικότερες µορφές τους αποτελούν οι Sea Shepherd (Ποιµένες τής Θάλασσας), η οργάνωση που ίδρυσε το 1977 ο Πολ Γουάτσον, ο οποίος υπήρξε ένας από τους τρεις συνιδρυτές τής Greenpeace. Τα τρία σκάφη τής οργάνωσης αλωνίζουν τις θάλασσες και εµποδίζουν τη φαλαινοθηρία, την αλιεία φώκιας και την αλιεία που γίνεται κατά παράβαση των διατάξεων του διεθνούς δικαίου που περιέχονται σε Συνθήκες που συντάχθηκαν υπό την αιγίδα τού ΟΗΕ.
Η πλέον συνηθισµένη τους πρακτική είναι η παρεµπόδιση των αλιευτικών µε ελιγµούς και η καταστροφή των διχτυών τους. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις έχουν βυθίσει και αλιευτικά ή φαλαινοθηρικά σκάφη ή έχουν προκαλέσει το σαµποτάζ τους σε λιµάνια, πάντοτε µε τη φροντίδα να αποφευχθεί ακόµα κι ο παραµικρός τραυµατισµός των πληρωµάτων τους.
Μάλιστα, δεδοµένου ότι επικαλούνται το διεθνές δίκαιο και τον ΟΗΕ, σε πολλά δικαστήρια τους έχουν απαλλάξει από την κατηγορία τής πειρατείας, ενώ πολλές χώρες αρνούνται να εκδώσουν τα µέλη τής οργάνωσης στις χώρες που ζητούν την έκδοσή τους (κυρίως στην –κατά τα άλλα οικολογική– Νορβηγία, η οποία είναι ένας από τους µεγαλύτερους φαλαινοθήρες στον κόσµο). Μάλιστα, η οργάνωση έχει δηµιουργήσει πλέον µόνιµη περιπολία στη θάλασσα των Γκαλαπάγκος, έναν σηµαντικό τόπο για την παγκόσµια βιοποικιλότητα. Όταν δε η Μεγάλη Βρετανία και το Μπελίζε απαγόρευσαν στην οργάνωση να χρησιµοποιούν τα πλοία της τη σηµαία τους, η Sea Shepherd κατέφυγε σε µια εξόχως συµβολική κίνηση: τα πλοία της πλέουν στο εξής µε τη σηµαία τής αυτόνοµης περιοχής των Ιροκέζων Ινδιάνων Μοχώκ!
Τέλος, στην ίδια κατηγορία απόλυτα θεµιτής ριζοσπαστικής οικολογικής ανυπακοής, θα πρέπει να εντάξουµε και τους «θεριστές των γενετικά τροποποιηµένων οργανισµών» οι οποίοι, µε εµβληµατική φιγούρα τον αγροτοσυνδικαλιστή Ζοζέ Μποβέ, καταστρέφουν τις καλλιέργειες των ΓΤΟ στη Γαλλία ή ενέργειες, καθώς και τη συµβολική «απαγωγή» των µεγάλων αγαλµάτων τού κλόουν Ronald Mc Donald που αποτελούν το έµβληµα της οµώνυµης πολυεθνικής από τους «Πράσινους Πολεµιστές», οι οποίοι µε αυτόν τον τρόπο προσέλκυσαν την προσοχή τής γαλλικής γνώµης σε µια απαράδεκτη διαφήµιση της πολυεθνικής που παρακινούσε παιδιά να καταναλώνουν τα προϊόντα της (6).

1 Libération, 1-9-07, «Le chantage “écoterroriste” des défenseurs des animaux».
2 Le Monde diplomatique-Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 20-2-05, «Στην παρανοµία για τα δικαιώµατα των ζώων».
3 Libération, 11-5-2002, «Harcèlement bestial: en Grande Bretagne, les activistes mènent la vie dure à un grand centre de vivisection».
4 Ένας από τους λόγους που επιλέγηκε αυτή η επωνυµία είναι ότι συµπίπτει µε το –συχνότατο– υποκοριστικό τού Άλφρεντ, έτσι ώστε να δυσκολεύονται οι τηλεφωνικές –και όχι µόνο– παρακολουθήσεις των µελών του.
5 Βλέπε την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα αρθρογραφία της Μαρίας Παναγιωτοπούλου και του Βασίλη Καραµπακάκη στα πρώτα τεύχη τής ΟΙΚΟΤΟΠΙΑΣ (1997).
6 ΟΙΚΟΤΟΠΙΑ, τ.10, Ιούλιος 1998, «Οικοτροµοκράτες εναντίον Mc Donald).

_____________________________________
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΑΛΕΡΑΣ:
http://www.galera.gr/magazine/modules/articles/article.php?id=1027
Ευαισθησίες στα άκρα<img